گفتار دربارهء نهاوند كلبى گويد : نهاوند را بدين نام خوانده‌اند كه آنجا را از نخست با همين نام ديده‌اند . نيز گويد : نهاوند را نوح ( ع ) ساخته است . و در اصل نوح آوند بوده است . و آن كهنترين شهر كوهستان ( جبل ) است . نهاوند را در روز چهارشنبه به سال نوزده - و گويند به سال بيست - گشودند . گويند : سماك بن عبيد عبسى ، روزى در جنگ ، يكى از مردم سپاه نهاوند را دنبال كرد تا او را بكشت . ديگر هيچ كس با وى نبرد نمىكرد ، مگر آنكه كشته مىشد . تا اينكه بجز يك مرد نماند . او نيز تسليم گشت و سلاح افكند و گرفتار شد . وى به فارسى سخن مىگفت . براى او ترجمانى آوردند و نزد حذيفه‌اش بردند ، حذيفه با او صلح كرد ، بدان شرط كه خراج و جزيه * 164 بپردازد . آنگاه نهاونديان را بر اموال و باغها و خانه‌هايشان زينهار داد . سپس نهاوند را ، ماه دينار ، ناميدند . گويند : نهاوند از سرزمينهايى است كه مردم كوفه‌اش گشودند و دينور از سرزمينهايى است گشوده شده به دست بصريان . از اين روى چون مسلمانان در كوفه بسيار شدند ، نياز يافتند كه ناحيه‌هاى خراجگزار را - كه بر اساس خراج گزاردن با مردم آنها صلح شده بود - فزون كنند ، تا كفاف